Прескокни до содржината
Марковски и партнериАдвокатско друштво · Кавадарци
English

Кратки текстови за прашањата што ги слушаме најчесто. Општи информации, не совет за вашиот предмет.

Рбетите на стари книги во кожен повез, една до друга, украсени со мали орнаменти.

  1. Земјоделство и вино

    Закуп на лозје: пет прашања пред да потпишете2 мин читање

  2. Работни односи

    Кога договорот на дело е всушност работен однос2 мин читање

  3. Семејство и наследство

    Наследство без спор: што да подготвите навреме2 мин читање

  4. Имот и градба

    Нов кат или доградба: документите по ред2 мин читање

Земјоделство и вино

2 мин читање

Закупот на лозје обично трае со години, па сопственоста, рокот, трошоците, родот и регистрацијата треба да бидат јасни пред потписот.

Во Тиквешијата лозјата често се даваат под закуп усмено, меѓу роднини и соседи. Тоа е во ред додека сите се согласуваат. Кога ќе настане спор, тешко се докажува што било договорено. Затоа, било да сте сопственик или закупец, пред да потпишете расчистете ги следниве пет прашања.

Прво: кој е сопственик. Побарајте неодамна издаден имотен лист од катастарот. Од него се гледа дали тој што го дава лозјето е запишан како сопственик, дали парцелата се води како лозје, колкава е и дали има хипотека или друг товар. Ако има повеќе сосопственици, нека потпишат сите. Ако во листот уште стои покоен сопственик, нека потпишат сите наследници, а посигурно е оставинската постапка прво да заврши.

Второ: колку трае закупот и како престанува. Лозјето бара вложување што се враќа со години, па краток закуп ретко му се исплатува на закупецот. Наведете го рокот, дали закупот може да се продолжи и со колкав отказен рок секоја страна може да го откаже. Договорете закупот да завршува по бербата, а не среде сезоната.

Трето: кој што плаќа. Секојдневната работа обично е на закупецот. Споровите се јавуваат околу она што трае подолго од една сезона: нови лози наместо исушените, столбовите и жицата, наводнувањето. Договорот треба да каже кој плаќа за секое од нив, кој ги сноси давачките за земјата и водата и кој аплицира за субвенции, за да не аплицираат двајца за иста парцела.

Четврто: ако закупот заврши предвреме. Кому му припаѓа родот ако договорот престане пред бербата? Што станува со лозите што ги засадил закупецот? Насадите остануваат на земјата, па договорот треба да каже дали закупецот добива надомест за вложеното и колкав.

Петто: форма и регистрација. Склучете го договорот писмено, со потписи заверени кај нотар. Проверете и дали закупот треба да се пријави, на пример во регистрите за земјоделски стопанства и лозја: од тоа може да зависат субвенциите и продажбата на грозјето. Ако сакате, донесете ги имотниот лист и нацртот, па ќе ги прегледаме заедно.

Пишува Александар Марковски

Ова се општи информации, не правен совет за вашиот предмет. За него, закажете средба.

Работни односи

2 мин читање

За тоа дали е работен однос не одлучува насловот на договорот, туку како работата се врши во пракса.

Договорот на дело е договор за определена работа со јасен крај: изработка, поправка, проект, услуга. Тој што ја врши работата сам одлучува како и кога ќе ја заврши, а се плаќа за резултатот. Според Законот за работните односи, работниот однос е нешто друго: лицето лично и непрекинато работи кај работодавачот, по негови упатства и под негов надзор, за плата.

Неколку знаци покажуваат дека договорот на дело всушност прикрива работен однос. Лицето доаѓа секој ден, во утврдено работно време. Работи во просториите на фирмата, со нејзина опрема. Добива задачи од претпоставен, а не нарачка за еден резултат. Секој месец прима ист износ, без оглед на тоа колку е завршено. Договорот се обновува месец по месец, со години. Ниту еден знак сам по себе не е пресуден: се гледа целината.

Зошто е тоа важно? Лицето на договор на дело ги нема правата што ги дава работниот однос, како платен годишен одмор и заштита при отказ. Инспекторот за труд при надзор гледа како се работи, а не само што пишува во договорот. Работникот може и сам да побара заштита на своите права пред суд.

Ако сте работодавач и препознавате некој од овие знаци, исправете ја состојбата навреме. Склучете договор за вработување, пријавете го лицето во задолжително социјално осигурување и уредете ги работното време и одморите. Ако работата навистина е еднократна, нека и договорот на дело го покажува тоа: јасна задача, рок за завршување, надомест за резултатот и слобода во начинот на работа.

Ако, пак, вие сте ангажирани со договор на дело, а секој ден работите како секој друг вработен, вашите права зависат од тоа што може да се докаже: распоред, пораки со задачи, картичка за влез, исплати. Чувајте ги.

Пишува Катерина Илиевска

Ова се општи информации, не правен совет за вашиот предмет. За него, закажете средба.

Семејство и наследство

2 мин читање

Тестамент во пропишана форма, уреден имот и отворен разговор со наследниците можат да ја направат оставинската постапка пократка и поедноставна.

Споровите за наследство ретко почнуваат од лоша волја. Почесто почнуваат од нејасен тестамент, од имот што не е уредно запишан или од наследници што за одлуката дознале дури по смртта. Сите три работи можат да се уредат навреме.

Тестаментот важи само ако е составен во форма што ја пропишува Законот за наследувањето. Своерачниот тестамент мора целиот да биде напишан и потпишан со ваша рака. Тестамент може да се состави и пред сведоци, во суд или кај нотар, а судот и нотарот можат и да го чуваат. Блиските наследници, како децата и брачниот другар, имаат право на нужен дел, кој тестаментот не може слободно да им го одземе. Кога тоа се занемарува, често следува спор.

Потоа, проверете го имотот. Дали куќата, нивите и лозјата се запишани во катастарот на ваше име, со точни површини? Има ли објект што не е запишан, или имот што уште се води на покоен родител? Секое такво прашање може да ја продолжи оставинската постапка. Направете список и на сметките во банки, возилата, уделите во трговски друштва и долговите: со имотот се наследуваат и долговите, до вредноста на наследеното.

Разговарајте со наследниците додека можете да објасните. Ако едно дете ве негувало, или ако некому веќе сте му помогнале со пари или со стан, кажете зошто тестаментот е таков каков што е. Наследниците полесно прифаќаат одлука што ја слушнале од вас отколку одлука што првпат ја прочитале кај нотарот.

Оставинската постапка, кажано едноставно, утврдува што оставил починатиот и кој што наследува. Во пракса ја води нотар, како повереник на судот. Нотарот ги повикува наследниците, го отвора тестаментот ако постои, го утврдува имотот и донесува решение за наследување. Врз основа на тоа решение, имотот се запишува на наследниците.

Кога наследниците се согласни, постапката е пократка. Ако некој го оспорува тестаментот или имотот, спорот се решава пред суд, а оставинската постапка чека. Доколку сакате, можеме заедно да ги прегледаме документите пред да го составите тестаментот.

Пишува Ивана Петковска

Ова се општи информации, не правен совет за вашиот предмет. За него, закажете средба.

Имот и градба

2 мин читање

Кај нов кат или доградба документите имаат свој ред, а прескокнат чекор обично чини месеци.

Доградбата ја проширува постојната куќа, а надградбата додава нов кат над неа. Според Законот за градење, и двете се градење, па по правило бараат одобрение за градење, исто како и нова куќа. Месеци се губат кога документите се прават по погрешен ред. Редот е ваков.

Прво: што дозволува планот. Од општината побарајте извод од урбанистичкиот план за вашата парцела. Тој покажува до каде смеете да градите, колку високо и колкав дел од парцелата смее да биде под објект. Проверете го и имотниот лист: постојната куќа треба да е запишана во катастарот, а ако не е, тоа е првиот чекор. Ако куќата е во сосопственост, на пример меѓу браќа и сестри, договорете се со сосопствениците пред проектот.

Второ: проектот. Основниот проект го изработува друштво со лиценца за проектирање, според изводот од планот. Каде што законот го бара тоа, проектот поминува и ревизија. Кај надградба, проектот треба да покаже дека постојните ѕидови и темели можат да го носат новиот кат. Проект нарачан пред да се провери планот често се црта двапати.

Трето: одобрението за градење. Барањето се поднесува со проектот и со доказ за правото да градите, како што е имотниот лист. За семејна куќа одобрението обично го издава општината. Не почнувајте со работа додека одобрението не стане правосилно, односно додека повеќе не може да се оспори.

Четврто: известувањата. Пред почетокот на работите известете ги органот што го издал одобрението и градежната инспекција, во рокот што го пропишува законот. Обезбедете и надзор над работите и изведувач што ги исполнува условите за таква градба.

Петто: инспекцијата. Градежниот инспектор може да дојде ненајавено и да провери дали се гради според одобрението и проектот. Отстапувањата, и кога изгледаат мали, можат да доведат до запирање на работите. По завршувањето следуваат техничкиот преглед, каде што е пропишан, и запишувањето во катастарот врз основа на геодетски елаборат. Дури тогаш новиот дел од куќата постои и на хартија.

Пишува Дамјан Јовановски

Ова се општи информации, не правен совет за вашиот предмет. За него, закажете средба.

Анализи